Việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng là quy trình quan trọng nhằm đảm bảo tính công bằng và bù đắp các chi phí phát sinh do biến động thị trường, được thực hiện dựa trên quy định tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung như Nghị định 50/2026/NĐ-CP. Hiểu rõ các quy định này giúp chủ đầu tư và nhà thầu quản lý rủi ro tài chính hiệu quả trong suốt vòng đời dự án.
HOTCần tiền gấp? Có ngay trong 15 phút!Vay online tới 20 triệu · Chỉ cần CCCD · Duyệt tự động 24/7Vay ngay →Bài viết này sẽ đi sâu vào các trường hợp được phép điều chỉnh giá, quy trình thực hiện hồ sơ thủ tục cũng như những lưu ý quan trọng về biến động thị trường và thẩm quyền của các bên liên quan. Qua đó, bạn sẽ nắm bắt được cách thức vận hành hợp đồng xây dựng theo đúng khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam.
Các trường hợp được phép điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng là gì?
Có 3 trường hợp chính được phép điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng gồm: thay đổi phạm vi công việc, biến động giá nguyên vật liệu, nhân công, máy thi công vượt ngưỡng cho phép và khi có sự kiện bất khả kháng ảnh hưởng đến tiến độ, chi phí. Việc điều chỉnh này chỉ áp dụng đối với các loại hợp đồng xây dựng có điều khoản cho phép điều chỉnh đơn giá theo thỏa thuận giữa các bên và quy định pháp luật.
Để làm rõ hơn, chúng ta cần phân biệt giữa các loại hình hợp đồng:
Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Đây là loại hợp đồng mà giá trị hợp đồng có thể thay đổi dựa trên sự biến động của giá vật liệu, nhân công hoặc máy thi công tại thời điểm thực hiện so với thời điểm ký kết. Đây là loại hình phổ biến nhất để đối phó với rủi ro thị trường.
Hợp đồng trọn gói: Về cơ bản, giá hợp đồng không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện, trừ các trường hợp đặc biệt phát sinh theo quy định pháp luật.
Đối với hợp đồng trọn gói có được điều chỉnh giá không?
Có thể bạn quan tâm: Tổng Quan Về Ngành Thương Mại Điện Tử Tại Đại Học Công Nghiệp Tp.hcm (iuh)
Có, hợp đồng trọn gói vẫn được phép điều chỉnh giá, nhưng chỉ trong những điều kiện cực kỳ hạn chế như có sự thay đổi về phạm vi công việc được hai bên chấp thuận hoặc xảy ra các sự kiện bất khả kháng. Theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, việc điều chỉnh hợp đồng trọn gói chỉ được thực hiện khi có những thay đổi lớn nằm ngoài dự tính ban đầu mà hợp đồng không thể kiểm soát.
Các trường hợp cụ thể bao gồm:
Thay đổi phạm vi công việc: Khi có khối lượng công việc phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết mà không phải do lỗi của nhà thầu.
Sự kiện bất khả kháng: Các tình huống như thiên tai, dịch bệnh, hoặc các quyết định hành chính từ cơ quan nhà nước gây gián đoạn công việc, đòi hỏi phải điều chỉnh chi phí để khắc phục hoặc tiếp tục dự án.
Thay đổi thiết kế: Khi chủ đầu tư yêu cầu thay đổi thiết kế dẫn đến tăng hoặc giảm khối lượng công việc, việc tính toán điều chỉnh sẽ được dựa trên các căn cứ đơn giá trong hợp đồng hoặc thỏa thuận mới.
Đối với hợp đồng đơn giá điều chỉnh thì cơ chế áp dụng ra sao?
Cơ chế điều chỉnh giá cho hợp đồng đơn giá điều chỉnh dựa trên việc cập nhật các biến động về chỉ số giá xây dựng hoặc phương pháp bù trừ trực tiếp các chi phí cấu thành nên giá gói thầu. Khi giá vật liệu, nhân công hoặc ca máy vượt quá các ngưỡng dự phòng hoặc biến động ngoài phạm vi rủi ro mà nhà thầu đã tính toán ban đầu, việc điều chỉnh sẽ được thực hiện thông qua chỉ số giá do Sở Xây dựng hoặc Bộ Xây dựng công bố.
Quy trình áp dụng thường gồm các bước:
Xác định yếu tố biến động: Nhà thầu phải chứng minh được mức biến động thực tế so với đơn giá trong hồ sơ dự thầu.
Áp dụng chỉ số giá: Sử dụng chỉ số giá xây dựng do các cơ quan chức năng ban hành để xác định mức chênh lệch đơn giá hợp lý.
Dự toán bổ sung: Lập dự toán điều chỉnh cho các hạng mục bị ảnh hưởng để trình chủ đầu tư phê duyệt, đảm bảo tính minh bạch và đúng quy định của Nghị định 50/2026/NĐ-CP.
Có thể bạn quan tâm: Tổng Quan Về Huyện Chư Pưh, Tỉnh Gia Lai: Thông Tin Hành Chính Và Quy Hoạch Mới Nhất
Quy trình và thủ tục thực hiện điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng
Để thực hiện điều chỉnh giá hợp đồng, bạn cần thực hiện theo quy trình 4 bước chính: rà soát điều khoản hợp đồng, lập hồ sơ điều chỉnh, trình phê duyệt và ký kết phụ lục hợp đồng. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà thầu và chủ đầu tư để đảm bảo tính pháp lý cao nhất trước khi thực hiện thanh quyết toán.
Quy trình cụ thể bao gồm:
1. Phát sinh yếu tố điều chỉnh: Khi có biến động giá hoặc yêu cầu thay đổi công việc, nhà thầu cần thông báo bằng văn bản cho chủ đầu tư.
2. Đàm phán và thỏa thuận: Hai bên tiến hành xác minh khối lượng hoặc mức độ biến động giá thực tế.
3. Lập hồ sơ điều chỉnh: Nhà thầu chuẩn bị các tài liệu chứng minh và dự toán bổ sung.
4. Ký kết phụ lục: Sau khi được phê duyệt, phụ lục hợp đồng sẽ được ký kết để làm căn cứ thanh toán chính thức.
Hồ sơ cần chuẩn bị để điều chỉnh giá hợp đồng gồm những gì?
Hồ sơ điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng bắt buộc bao gồm các văn bản pháp lý và chứng từ xác minh khối lượng, giá trị như: tờ trình điều chỉnh giá, biên bản xác nhận khối lượng phát sinh (nếu có), dự toán chi tiết các hạng mục được điều chỉnh, và các chứng từ chứng minh sự biến động giá (hóa đơn, chỉ số giá, báo cáo thị trường).
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Tin Tuyển Dụng Việc Làm Tại Bình Dương Mới Nhất Hôm Nay
Các tài liệu chính cần lưu ý:
Văn bản đề nghị: Tờ trình của nhà thầu gửi chủ đầu tư nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý để điều chỉnh.
Biên bản xác nhận: Các biên bản đo đạc, kiểm tra hiện trường đã được đại diện các bên ký xác nhận.
Dự toán bổ sung: Bản tính toán chi tiết giá trị điều chỉnh, đảm bảo phù hợp với dự toán gói thầu đã được phê duyệt.
Hồ sơ pháp lý: Bản sao các thỏa thuận, hợp đồng gốc và các văn bản điều chỉnh liên quan trước đó.
Vai trò của phụ lục hợp đồng trong việc điều chỉnh đơn giá?
Phụ lục hợp đồng đóng vai trò là văn bản pháp lý quan trọng nhất, xác nhận sự đồng thuận của cả hai bên về việc thay đổi các điều khoản về giá đã ký kết ban đầu. Đây là căn cứ bắt buộc để bộ phận kế toán và kiểm toán thực hiện thanh quyết toán công trình, đảm bảo số tiền giải ngân nằm trong khuôn khổ pháp luật và dự toán đã được duyệt.
Nếu không có phụ lục hợp đồng:
Việc thanh toán sẽ bị coi là sai quy định.
Không có căn cứ để xử lý tranh chấp nếu sau này có khiếu nại về tài chính.
Dễ dẫn đến tình trạng chủ đầu tư bị từ chối phê duyệt thanh toán do thiếu chứng từ xác nhận giá trị thay đổi.
Các lưu ý quan trọng khi triển khai điều chỉnh giá hợp đồng theo quy định hiện hành
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn 5 Cách Tra Cứu Đơn Hàng Ems Việt Nam Nhanh Chóng, Chính Xác
Khi thực hiện điều chỉnh giá, các đơn vị cần đặc biệt lưu ý đến tính thời điểm và giới hạn thẩm quyền, đồng thời cần liên tục cập nhật các văn bản hướng dẫn mới nhất để tránh các sai sót không đáng có. Việc hiểu rõ ranh giới giữa rủi ro của nhà thầu và trách nhiệm của chủ đầu tư là chìa khóa để vận hành dự án suôn sẻ.
Làm sao để xác định thời điểm bắt đầu tính điều chỉnh giá?
Thời điểm bắt đầu tính điều chỉnh giá thường được xác định từ ngày phát sinh các yếu tố làm thay đổi giá trị hợp đồng, bao gồm cả thời gian thực hiện chính thức và thời gian được gia hạn. Nhà thầu cần lưu ý rằng thời gian gia hạn chỉ được tính vào biên độ điều chỉnh nếu sự chậm trễ đó do lỗi khách quan hoặc thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.
Ảnh hưởng của biến động thị trường đến giá gói thầu như thế nào?
Biến động thị trường vật liệu xây dựng có thể làm tăng hoặc giảm đáng kể giá gói thầu, gây áp lực lên quản lý chi phí. Để ứng phó, các đơn vị nên áp dụng công thức điều chỉnh giá đã quy định trong hợp đồng ngay từ đầu, thay vì dựa vào các thỏa thuận miệng. Việc sử dụng chỉ số giá xây dựng chính thống là phương pháp an toàn nhất để trung hòa rủi ro thị trường cho cả hai bên.
Chủ đầu tư có thẩm quyền như thế nào trong việc tự điều chỉnh giá?
Chủ đầu tư chỉ được phép tự điều chỉnh giá trong phạm vi tổng mức đầu tư hoặc dự toán gói thầu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Nếu việc điều chỉnh làm vượt tổng mức đầu tư hoặc vượt dự toán đã duyệt, chủ đầu tư bắt buộc phải báo cáo và xin ý kiến của người có thẩm quyền quyết định đầu tư trước khi thực hiện, tránh tình trạng tự quyết dẫn đến vi phạm quy định về quản lý chi phí.
Tìm kiếm các thông tư hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng mới nhất ở đâu?
Để tra cứu các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất về điều chỉnh giá, bạn nên truy cập trực tiếp vào Cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật. Các thông tư như Thông tư 07/2026/TT-BXD, Thông tư 02/2026/TT-BXD và các văn bản liên quan thường xuyên được cập nhật trên các trang web chính thống này để người làm công tác xây dựng dễ dàng đối chiếu và áp dụng.
